Van het boerenland naar het Agroprogramma
De agrarische sector is Sebastiaan niet vreemd. Hij groeide op in een dorp op de grens van Groningen en Friesland en kwam van jongs af aan veel op boerderijen. “Mijn opa en oma hadden zelf een boerderij en een oom had een melkveebedrijf. Ook bij vrienden thuis staken we vaak de handen uit de mouwen. Zo is mijn band met de agrarische sector ontstaan.”
Hoewel hij zelf nooit boer werd, bleef die verbondenheid altijd aanwezig. Na jarenlang als financieel adviseur te hebben gewerkt, maakte Sebastiaan de overstap naar het aardbevingsdossier. Via mede-agroconsulent Alle Ytsma kwam hij vervolgens in aanraking met het Agroprogramma. Inmiddels is Sebastiaan ruim twee jaar actief als agroconsulent. “Die combinatie van mensen helpen en tegelijk iets kunnen betekenen voor een sector waar ik een warm hart voor heb, maakt dit werk bijzonder.”
Wegwijs in regels en procedures
De vragen waarmee agrariërs bij een agroconsulent aankloppen lopen sterk uiteen. Van schade aan mestkelders en versterking van gebouwen tot vergunningen, bedrijfsontwikkeling en de Maatwerkregeling.
Volgens Sebastiaan draait zijn werk vaak om het creëren van overzicht. “Boeren hebben te maken met veel verschillende regelingen, procedures en instanties. Soms zien ze door de bomen het bos niet meer. We helpen om inzicht te krijgen in wat er speelt, waar iemand recht op heeft en welke stappen nodig zijn.”
Daarbij is hij regelmatig het smeermiddel tussen de agrariër en organisaties zoals het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG), Nationaal Coördinator Groningen (NCG) en andere betrokken partijen zoals gemeenten. “Veel ondernemers zijn volledig bezig met hun bedrijf. Logisch ook, want daar verdienen ze hun inkomen mee. Dan is het prettig als iemand je helpt om de weg te vinden in alle processen die daarbij komen kijken.”
Meer dan alleen schade
Achter veel vragen waarmee agrariërs aankloppen, gaat er een groter verhaal schuil. Wanneer gebouwen of bedrijfsonderdelen niet gebruikt kunnen worden door schade, raakt dat direct het functioneren van een bedrijf. “Voor een boer heeft schade ook gevolgen voor de bedrijfsvoering en het inkomen. Investeringen worden uitgesteld omdat onduidelijk is wat er met hun boerderij gaat gebeuren. Dat kan de ontwikkeling van een bedrijf jarenlang afremmen.”
Tegelijkertijd spelen in de agrarische sector nog veel meer vraagstukken. Denk aan stikstof, mestwetgeving, bedrijfsopvolging en de vraag hoe het bedrijf er over tien of twintig jaar uitziet. “Veel ondernemers maken zich zorgen over hun toekomst. Kunnen ze het bedrijf voortzetten? Kunnen ze het overdragen aan een volgende generatie? Dat zijn vragen die vaak terugkomen aan de keukentafel.”
Juist daarom ziet hij de Maatwerkregeling als een belangrijk instrument binnen het Agroprogramma. “Door de subsidie kunnen we samen kijken wat een bedrijf nodig heeft om weer vooruit te kunnen. Dat biedt perspectief.” Dat perspectief kan per bedrijf verschillen. Soms gaat het om investeren in modernisering of verduurzaming. In andere gevallen biedt de regeling de ruimte om een lang gekoesterde ontwikkeling alsnog te realiseren.
Een luisterend oor
Tijdens die keukentafelgesprekken probeert Sebastiaan vooral een luisterend oor te bieden. Niet door mooie verhalen te vertellen, maar door eerlijk te zijn over wat wel en niet mogelijk is. “Wij hebben ook niet alle antwoorden. Natuurlijk wil je mensen helpen, maar soms moet je ook moeilijke vragen stellen. Bijvoorbeeld of een bepaalde investering nog verstandig is, of welke keuzes het beste zijn voor de toekomst van het bedrijf.”
Die eerlijkheid wordt volgens Sebastiaan vaak gewaardeerd. “Ik beloof nooit iets wat we niet waar kunnen maken. Soms is een antwoord niet direct positief, maar wel het meest realistisch. Uiteindelijk hebben mensen het meeste aan duidelijkheid.”
Liefde voor het vak
Wat Sebastiaan het meest bewondert aan de boeren die hij ontmoet, is hun betrokkenheid bij het bedrijf. “Boer zijn is geen baan van negen tot vijf. Je doet het omdat je er een passie voor hebt. De trots waarmee mensen over hun dieren, hun land en hun bedrijf vertellen, vind ik het mooiste om te zien.” Vaak speelt daarbij ook de geschiedenis van een familiebedrijf mee. “Op veel bedrijven zie je generaties aan inzet en ondernemerschap terug. Die verbondenheid met de familie, het bedrijf en de omgeving is bijzonder.”
Perspectief voor de toekomst
In zijn werk ziet Sebastiaan van dichtbij wat de gevolgen van de aardbevingsproblematiek kunnen zijn. Niet alleen voor bedrijven, maar ook voor de mensen erachter. “Soms merk je pas na verloop van tijd hoeveel impact de onzekerheid op iemand heeft. Dat heeft mij wel geraakt. Juist daarom vind ik het belangrijk dat we boeren helpen om weer vooruit te kijken.”
Wat hij iedere agrariër in het aardbevingsgebied gunt, is dan ook helder: “Perspectief. Dat mensen kunnen blijven doen waar hun hart ligt en dat zij duidelijkheid krijgen over hun toekomst. Als wij daar een bijdrage aan kunnen leveren, dan doen we waarvoor we er zijn.”
Het Agroprogramma koppelt agrariërs die te maken hebben met de gevolgen van gaswinning aan consulenten (adviseurs) voor een-op-een-begeleiding. Een consulent bespreekt samen met de agrariër de situatie, de problemen en mogelijke oplossingen voor de toekomst.