De Economische Agenda voor Groningen en Noord-Drenthe krijgt steeds meer vorm. Het meerjarig uitvoeringsplan is goedgekeurd en de uitvoering van verschillende projecten komt op gang. Wat merken inwoners en ondernemers daarvan? We spreken kwartiermaker Jakob Klompien over de laatste ontwikkelingen.
Een nieuwe plek in Niemeyer
Sinds deze zomer werkt het team van de Economische Agenda vanuit de voormalige Niemeyerfabriek in Groningen. Ook de Sociale Agenda van Nij Begun is hier nu gevestigd. Jakob is enthousiast over de nieuwe locatie. “Het is prachtig industrieel erfgoed. Ik vind het mooi dat dit bijzondere gebouw voor Groningen bewaard is gebleven.”
Dat de Economische Agenda en Sociale Agenda nu onder één dak zitten, maakt samenwerken een stuk makkelijker. “Beide agenda’s dragen bij aan de brede welvaart in Groningen en Noord-Drenthe. We hebben veel met elkaar te maken en nu we bij elkaar zitten werken we nog gemakkelijker samen.”
Ook andere organisaties, zoals Nationaal Programma Groningen en Samenwerking Noord, zijn in Niemeyer gevestigd. Binnenkort krijgt ook het expertisecentrum van de Nederlandse AI-fabriek een plek in het gebouw.
Hoewel de verbouwing nog in volle gang is, voelt Jakob zich er al helemaal thuis. “We zijn zelf als agenda ook nog volop aan het bouwen en ontwikkelen. Wat dat betreft zitten we hier helemaal op onze plek.”
Meerjarig uitvoeringsplan goedgekeurd
Een belangrijke mijlpaal is de goedkeuring van het meerjarig uitvoeringsplan en het jaarplan door de regio en de ministerraad. Daarmee is de koers voor de komende jaren bepaald. “We hebben hier met veel partijen aan gewerkt. Dat we nu samen kunnen zeggen: dit is wat we willen en zo gaan we het doen, vind ik een krachtig signaal.”
In het plan staan drie thema’s centraal: technologie, talent en toerisme. De regio wil een belangrijke rol spelen in digitalisering, gezondheids- en groene technologie. Daarom wordt ook geïnvesteerd in het aantrekken en behouden van goed opgeleide mensen. Daarnaast biedt toerisme kansen om de economie en de leefbaarheid in de regio te versterken. Vooral voor de dorpen en het platteland ziet Jakob mogelijkheden. “Uiteindelijk is het pas een succes als inwoners er echt iets van merken. Bijvoorbeeld doordat winkels in dorpen openblijven of er nieuwe bedrijvigheid ontstaat dankzij toerisme.”
De Nederlandse AI-fabriek krijgt steeds meer vorm
Eén van de projecten die steeds concreter worden, is de Nederlandse AI-fabriek in Groningen. De belangstelling is groot, vertelt Jakob. “We zien nu al veel interesse van startups en verwachten dat dit alleen maar zal toenemen.”
De Nederlandse AI-fabriek krijgt twee locaties. Op de Zernike Campus komen de krachtige computers te staan, naar verwachting draait de supercomputer begin 2028 op volle kracht. In Niemeyer komt het expertisecentrum, dat al van start is gegaan. De realisatie van de AI-fabriek is opgepakt door het consortium, bestaande uit de Stichting Nederlandse AI-fabriek, Samenwerking Noord, SURF, de AI Coalitie voor Nederland (AIC4NL) en TNO. Samen gaan zij bedrijven helpen om de mogelijkheden van AI te ontdekken en te benutten.
Meer kansen voor ondernemers
De komende maanden werkt de Economische Agenda aan nieuwe fondsen en regelingen om ondernemers te ondersteunen bij het uitvoeren van hun plannen. “Denk aan iets vergelijkbaars als het Fonds Economische Agenda Startkapitaal”, aldus Jakob. Daarnaast komt er een Noordelijk Ondernemershuis waar ondernemers terechtkunnen voor ondersteuning. Jakob merkt dat de belangstelling onder ondernemers groeit. “We krijgen nu al veel vragen van ondernemers die willen weten waar ze terechtkunnen. Dat is mooi om te zien. Begin 2027 vertellen we hier meer over.”
Groningen internationaal op de kaart
De Economische Agenda investeert op verschillende manieren in toerisme. Zo komen de WK Wielrennen in 2034 naar Groningen en bereidt Groningen zich voor op een kandidatuur om in 2033 Culturele Hoofdstad van Europa te worden. Volgens Jakob zijn dit bijzondere kansen om de regio internationaal op de kaart te zetten. “Veel mensen weten niet hoe mooi je hier kunt wandelen en fietsen. Maar als ze eenmaal komen, zijn ze vaak enthousiast. We willen veel meer mensen laten ontdekken wat Groningen te bieden heeft.”
De route van de WK Wielrennen voert door alle Groningse en de Noord-Drentse gemeenten. Jakob verwacht dat het evenement ongeveer een miljoen bezoekers trekt en dat zo’n 250 miljoen mensen wereldwijd de wedstrijden op televisie volgen. “Dat is een geweldig podium. Wat ons betreft mag de hele wereld zien hoe mooi Groningen en Noord-Drenthe zijn!”
Meer toeristen kunnen ook nieuwe kansen bieden voor ondernemers. Bijvoorbeeld voor horecaondernemers in dorpen en op het platteland. “Op sommige mooie plekken in de regio is het aanbod aan horeca nog beperkt. Als er meer bezoekers komen, wordt het voor ondernemers aantrekkelijker om bijvoorbeeld een café of restaurant te beginnen.”
Daarnaast kan de nieuwe kade in de Eemshaven, die een vaarverbinding met Noorwegen mogelijk maakt, bijdragen aan meer toerisme. “Steeds meer mensen kiezen voor een vakantie in het noorden van Europa. Groningen kan daarvan profiteren. Met goede verbindingen naar Noorwegen en mogelijk andere landen kunnen we een belangrijke toegangspoort tot Scandinavië worden.”
De organisatie krijgt vorm
Ook achter de schermen worden stappen gezet in het vormgeven van de organisatie achter de Economische Agenda. Zo is Perspectief Nij Begun inmiddels gestart. In dit samenwerkingsverband werken overheden uit Groningen en Noord-Drenthe samen aan een sterke en toekomstbestendige regio en nemen zij gezamenlijk besluiten over de Economische Agenda. Daarnaast wordt gewerkt aan een stichting met vertegenwoordigers van de overheid, het bedrijfsleven en kennisinstellingen. De stichting adviseert het bestuur van Perspectief Nij Begun over de Economische Agenda en coördineert de uitvoering. Naar verwachting worden in november de eerste bestuursleden van de stichting aangesteld.
De stichting Economische Agenda krijgt in 2027 een bestuur en daarmee verandert ook de rol van Jakob als kwartiermaker. “Het bestuur gaat een directeur aanstellen, die samen met een nieuw team de plannen verder uitvoert. Wij zorgen voor een goede overdracht, zodat de nieuwe organisatie een goede start kan maken.”
Vanaf 2026 is vanuit het Rijk jaarlijks 100 miljoen beschikbaar voor de uitvoering van de Economische Agenda. Dat geld wordt geïnvesteerd via verschillende fondsen, subsidies en regelingen. Begin 2027 is meer bekend over de exacte mogelijkheden voor bedrijven en organisaties en waar concrete aanvragen kunnen worden gedaan.
Vertrouwen in de toekomst
Over een jaar hoopt Jakob vooral te zien dat de Economische Agenda iets in beweging heeft gezet in de regio. “Ik hoop dat de organisatie goed draait en dat ondernemers met hun ideeën terechtkunnen bij de nieuwe fondsen en regelingen. Maar vooral dat mensen in de regio echt iets merken van de investeringen. Dat je straks overal resultaten ziet waarvan je denkt: kijk, dat hebben we samen bereikt! En dat mensen nieuwe kansen zien, voor zichzelf of voor hun kinderen. Dat ze denken: hé, dat kan dus allemaal in onze regio!”